Những nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát ít ai biết

Tăng huyết áp luôn là mối lo ngại của thế giới hiện đại khi có đến hơn 30% dân số mắc phải. Huyết áp cao bất thường gây ra những hậu quả khôn lương cho sức khỏe của mọi người. Để phòng tránh và giải quyết vấn đề, chúng ta cần nắm rõ được nguyên nhân của nó. Phần lớn trường hợp tăng huyết áp không biết được nguyên nhân trực tiếp (tăng huyết áp vô căn). Nhưng bài viết dưới đây có thể mách bạn một số nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát để kịp thời phòng tránh.

Những nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát ít ai biết
dat-hang-fujina

1. Tăng huyết áp thứ phát là gì?

Tăng huyết áp xảy ra khi huyết áp cao bất thường so với huyết áp tiêu chuẩn (khoảng120/80 mmHg). Chỉ số này có thể được đi vào sáng sớm ngay sau khi ngủ dậy bằng máy đo huyết áp. Trong khi tăng huyết áp vô căn khó xác định nguyên nhân (có thể do yếu tố di truyền hoặc thói quen ăn uống), tăng huyết áp thứ phát có thể được chẩn đoán bắt nguồn từ các căn bệnh mãn tính liên quan. Các loại bệnh này bao gồm tim mạch, thận, nội tiết, hoặc trường hợp thai kỳ.

Cũng giống như tăng huyết áp vô căn, tăng huyết áp thứ phát không có các triệu chứng rõ ràng. Đau đầu, hoa mắt, chóng mặt,… vừa có thể là dấu hiệu cho thấy tăng huyết áp, vừa có thể là dấu hiệu của các bệnh lý khác.

2. Những nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát phổ biến

2.1. Tăng huyết áp thứ phát do bệnh lý về thận

Chức năng thận và điều hóa huyết áp có liên quan trực tiếp đến nhau. Nếu cơ quan thận gặp vấn đề (ví dụ như suy thận), chức năng lọc máu sẽ kém đi. Khối lượng máu lớn khi lưu chuyển tạo áp lực cho mạch gây huyết áp cao và tổn thương mạch máu.

Ngược lại, chính huyết áp cao lâu ngày khiến cho việc cung cấp máu đến các cơ quan trong cơ thể (bao gồm thận) kém đi. Thận không được cung cấp đủ máu, cùng với tác động phá hủy bộ lọc ở cầu thận dần trở thành suy thận.

Một số bệnh lý về thận có thể dẫn đến tăng huyết áp:

Bệnh hẹp động mạch thân

90% bệnh nhân mắc hẹp động mạch thận có huyết áp tăng cao. Khi động mạch thận hẹp, nó làm giảm lượng máu lưu thông tới thận. Thận không được cung cấp đủ máu sẽ tiết ra aldosterol – một chất thúc đẩy hấp thu muối và nước. Ngoài ra, thận cũng sẽ tiết ra chất làm tăng co thắt mạch máu ngoại biên, càng làm trầm trọng thêm tăng huyết áp.

Đồng thời, do thận không được cung cấp đủ máu, huyết áp cũng tăng lên để cố gắng bơm máu tới thận.

Bệnh thận đa nang gây tăng huyết áp thứ phát

Những nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát ít ai biết

Đa nang thận là tình trạng xuất hiện nhiều nang thận chứa dịch, gây hại cho chức năng thận, từ đó làm tăng huyết áp. Đa nang thận có thể xảy ra ở cả hai bên nhận. Khác với tăng huyết áp do các bệnh thận khác, đa nang thận khiến cho huyết áp tăng cao đột ngột từ giai đoạn sớm. Đặc biệt, đa nang thận sẽ làm tăng chủ yết huyết áp tâm trương. Vì vậy, nếu phát hiện huyết áp tâm trương (huyết áp tối thiểu) tăng bất thường, người bệnh nên được kiểm tra đa nang thận.

Protein niệu vi thể

Đây là hiện tượng phát hiện protein khi xét nghiệm thành phần nước tiểu. Mặc dù chưa tìm ra cơ chế chính xác bệnh lý này dẫn đến cao huyết áp, người ta có thể dự đoán rằng hiện tượng này có liên quan đến sự tổn thương dẫn đến thay đổi tính thấm của mạch máu và làm lọt protein ra khỏi mạch. Đây là thể là hậu quả của xơ vữa mạch máu – một trong những nguyên nhân gây tăng huyết áp thứ phát.

 2.2. Bệnh béo phì

Những nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát ít ai biết

Trọng lượng cơ thể lớn khiến cho lượng máu lưu thông trong cơ thể tăng cao. Máu phải lưu thông nhiều để nuôi cơ thể, gây áp lực lên mạch và làm tăng huyết áp. Ngoài ra, ở những người thừa cân, béo phì, nhịp tim cũng cao hơn so với người bình thường, nhưng công suất đẩy máu đi lại thấp, khiến cho huyết áp tăng.

2.3. Huyết áp thứ phát do ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ là một trong những dạng rối loạn giấc ngủ. Sự gián đoạn của hơi thở khi ngủ khiến luồng oxy cung cấp cho mạch máu  bị thiếu, làm cho khả năng điều chỉnh huyết áp của mạch giảm sút. Ngoài ra, ngưng thở khi ngủ khiến cho hệ thần kinh sản sinh ra một số chất gây cao huyết áp.

2.4. Nguyên nhân huyết áp thứ phát do các tuyến

  • Tuyến thượng thận: sản xuất quá nhiều hormone cortisol, aldosterone hoặc xuất hiện khối u bất thường có thể gây tăng huyết áp
  • Tuyến giáp: sản xuất thừa hoặc thiếu hormone hypothyroidism gây tăng huyết áp
  • Tuyến cận giác: tuyến này nếu tiết ra quá nhiều hormone cận giáp sẽ làm canxi trong máu tăng lên gây tăng huyết áp.

2.5. Hẹp động mạch chủ

Những nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát ít ai biết

Hẹp động mạch chủ làm giảm lượng máu lưu thông, buộc tim phải co bóp mạnh hơn đế cung cấp máu nuôi cơ thể, cũng làm tăng huyết áp lên mạch. Lâu dài gây ra bệnh tim mạch.

2.6. Tăng huyết áp thứ phát do tiểu đường

Người bị bệnh tiểu đường thường kèm theo cao huyết áp. Lượng đường trong máu (glucose) máu tăng dẫn đến kéo theo nước từ tế bào trở lại mạch máu. Thể tích máu tăng lên, lâu ngày gây áp lực lên thành mạch dẫn đến cao huyết áp.

Không chỉ vậy, mạch máu của người tiểu đường bị tổn thương lớp nội mạc, dễ bị xơ vữa do các mảng bám từ LDL-cholesterol (chất béo xấu) tạo nên.

2.7. Mang thai

Phụ nữ mang thai thường đi kèm với các vấn đề như thừa cân, tiểu đường thai kỳ, căng thẳng,… và gây cao huyết áp từ tuần thứ 20 của sau khi mang bầu.

2.8. Tăng huyết áp do dùng một số loại thuốc điều trị

Các loại thuốc có thể gây tăng huyết áp bao gồm:

  • Thuốc chống viêm không có chứa steroid
  • Thuốc tránh thai hỗn hợp dạng uống
  • Thuốc điều trị tâm thần
  • Thuốc kích thích tạo hồng cầu
  • Dược liệu cam thảo…

những nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát ít ai biết 5

3. Phòng ngừa tăng huyết áp thứ phát

Từ các nguyên nhân đã kể trên, có thể phòng ngừa tăng huyết áp thứ phát bằng các cách sau:

  • Phòng ngừa, chữa trị các bệnh lý liên quan đến thận, tim mạch, tiểu đường, mỡ máu,..
  • Cải thiện rối loạn giấc ngủ
  • Tránh mang thai sau 35 tuổi. Phụ nữ mang thai nên chú ý chế độ ăn và tập luyện phù hợp, đề phòng béo phì và tiểu đường thai kỳ
  • Chú ý khi sử dụng các loại thuốc điều trị. Hỏi ý kiến bác sỹ về các tác dụng liên quan đến huyết áp trước khi sử dụng
  • Chú ý thực đơn ăn uống sao cho phù hợp với điều trị và phòng tránh cao huyết áp.
  • Sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng ngăn ngừa huyết áp như Fujina Cardio.

Trên đây là những thông tin về tăng huyết áp thứ phát. Dựa vào những nguyên nhân dẫn đến bệnh lý này, chúng ta có thể áp dụng các biện pháp phòng tránh và cải thiện phù hợp.

5/5